ลงทุนอะไรดี? ทองคำ หุ้น เงินฝาก กองทุน มือใหม่ควรเริ่มอะไร

มือใหม่ที่สงสัยว่า ลงทุนอะไรดี ควรเริ่มจากการมีเงินสำรองฉุกเฉินเก็บในเงินฝากก่อน แล้วค่อยแบ่งเงินส่วนที่เหลือไปยังทองคำ หุ้น หรือกองทุน ตามเป้าหมายและความเสี่ยงที่รับได้ ไม่มีสินทรัพย์ไหนดีที่สุดสำหรับทุกคน แต่ละตัวมีหน้าที่ต่างกัน และมักทำงานได้ดีที่สุดเมื่อใช้ร่วมกัน
ก่อนเริ่มการลงทุน ต้องมีเงินสำรองฉุกเฉินก่อน
ลองนึกภาพว่าเราเอาเงินทั้งหมดไปซื้อหุ้นหรือทอง แล้ววันหนึ่งรถเสีย ป่วยกะทันหัน หรือตกงาน ถ้าตอนนั้นราคาสินทรัพย์กำลังตก เราจะถูกบังคับให้ขายขาดทุนเพื่อเอาเงินมาใช้ นี่คือเหตุผลที่เงินสำรองฉุกเฉินต้องมาก่อน
ธนาคารแห่งประเทศไทยแนะนำว่าเงินออมเผื่อฉุกเฉินควรเริ่มต้นที่ 3–6 เท่าของรายจ่ายจำเป็นและภาระผ่อนหนี้ต่อเดือน และในช่วงเศรษฐกิจไม่ปกติอาจต้องมีมากกว่านั้น (อ่านเพิ่มที่ บทความเงินออมเผื่อฉุกเฉินของ ธปท.)
ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ) ถ้ารายจ่ายจำเป็นรวมค่าผ่อนเดือนละ 15,000 บาท เงินสำรองควรอยู่ที่ราว 45,000–90,000 บาท เก็บไว้ในที่ที่ถอนได้เร็วและมูลค่าไม่แกว่ง เช่น บัญชีเงินฝากออมทรัพย์
อีกเรื่องที่ควรทำคู่กันคือ ถ้ามีหนี้ดอกเบี้ยสูง เช่น หนี้บัตรเครดิต การปิดหนี้ก้อนนี้ก่อนมักคุ้มกว่าการหาผลตอบแทนจากการลงทุน เพราะดอกเบี้ยที่ต้องจ่ายมักสูงกว่าผลตอบแทนที่หาได้
รู้จัก 4 ทางเลือกยอดนิยมของมือใหม่
เงินฝาก
ฝากเงินกับธนาคารแล้วได้ดอกเบี้ยตามที่ตกลง เงินต้นแทบไม่ผันผวน และเงินฝากบาทในสถาบันการเงินที่อยู่ภายใต้กฎหมายคุ้มครองเงินฝาก ได้รับความคุ้มครองไม่เกิน 1 ล้านบาทต่อผู้ฝาก 1 รายต่อสถาบันการเงิน 1 แห่ง แต่ต้องรู้ว่าผลิตภัณฑ์อย่างกองทุนรวม พันธบัตรรัฐบาล สลาก หรือประกันแบบออมทรัพย์ไม่ใช่เงินฝาก จึงไม่อยู่ในความคุ้มครองนี้ (ดูรายละเอียดที่ สถาบันคุ้มครองเงินฝาก) จุดอ่อนของเงินฝากคือดอกเบี้ยอาจต่ำกว่าเงินเฟ้อ ทำให้อำนาจซื้อลดลงช้า ๆ ตามที่อธิบายไว้ใน เงินเฟ้อคืออะไร ทำไมคนถือทอง
หุ้น
การซื้อหุ้นคือการเป็นเจ้าของกิจการบางส่วน ผลตอบแทนมาจากเงินปันผลและราคาหุ้นที่เพิ่มขึ้น ในระยะยาวหุ้นมีโอกาสให้ผลตอบแทนสูงกว่าเงินฝาก แต่ราคาขึ้นลงแรง บางปีตลาดทั้งตลาดอาจลดลงมาก และหุ้นรายตัวอาจขาดทุนหนักถ้ากิจการมีปัญหา ต้องเปิดบัญชีกับบริษัทหลักทรัพย์และใช้เวลาศึกษาข้อมูลบริษัท
กองทุนรวม
กองทุนรวมคือการรวมเงินจากคนจำนวนมาก แล้วให้ผู้จัดการกองทุนมืออาชีพนำไปลงทุนแทน เหมาะกับคนที่ไม่มีเวลาเลือกหุ้นเอง และได้กระจายการลงทุนตั้งแต่เงินไม่มาก กองทุนในไทยแบ่งระดับความเสี่ยงเป็น 8 ระดับตามประเภททรัพย์สินที่ลงทุน ตั้งแต่กองทุนตลาดเงินที่เสี่ยงต่ำ ไปจนถึงกองทุนหุ้นและกองทุนทรัพย์สินทางเลือกที่เสี่ยงสูง ทุกกองมีค่าธรรมเนียม และไม่มีการรับประกันผลตอบแทน
ทองคำ
ทองคำเป็นสินทรัพย์ที่จับต้องได้ ราคาทองไทยขึ้นกับราคาทองโลกและค่าเงินบาท ทองไม่จ่ายดอกเบี้ยหรือปันผล กำไรมาจากราคาที่เปลี่ยนไปเท่านั้น และมีส่วนต่างระหว่างราคาขายออกกับราคารับซื้อ ซื้อได้หลายแบบ ทั้งทองแท่ง ทองรูปพรรณ ออมทอง และกองทุนรวมทองคำ ซึ่งสำนักงาน ก.ล.ต. จัดกองทุนทองไว้ในความเสี่ยงระดับ 8 เพราะลงทุนกระจุกในทรัพย์สินประเภทเดียวเป็นหลัก (อ้างอิง บทความประเภทกองทุนรวมของ ก.ล.ต.)
ตารางเปรียบเทียบ ทองคำ หุ้น เงินฝาก กองทุน
| หัวข้อ | เงินฝาก | หุ้น | กองทุนรวม | ทองคำ |
|---|---|---|---|---|
| ความเสี่ยงที่เงินต้นลดลง | ต่ำมาก (คุ้มครองตามวงเงินที่กฎหมายกำหนด) | สูง | ต่ำถึงสูงมาก ขึ้นกับประเภทกองทุน | ปานกลางถึงสูง ราคาแกว่งได้มาก |
| โอกาสผลตอบแทน | ต่ำ ตามอัตราดอกเบี้ย | สูงในระยะยาว แต่ไม่แน่นอน | ขึ้นกับสินทรัพย์ที่กองทุนลงทุน | มาจากราคาที่เปลี่ยนไปเท่านั้น |
| รายได้ระหว่างถือ | ดอกเบี้ย | เงินปันผล (ถ้าบริษัทจ่าย) | บางกองจ่ายปันผล บางกองไม่จ่าย | ไม่มี |
| สภาพคล่อง | สูง ถอนได้เร็ว (ฝากประจำถอนก่อนกำหนดอาจเสียดอกเบี้ย) | สูง ขายได้ในเวลาทำการของตลาด | ส่วนใหญ่ขายคืนได้ ได้เงินภายในไม่กี่วันทำการ | สูง ขายคืนร้านได้ทันที แต่ได้ราคารับซื้อ |
| เงินเริ่มต้น | ต่ำ ตามที่ธนาคารกำหนด | ขึ้นกับราคาหุ้นที่เลือก | หลายกองเริ่มได้ด้วยเงินไม่มาก | ทองจริงขึ้นกับน้ำหนัก ส่วนออมทองหรือกองทุนเริ่มได้ด้วยเงินน้อย |
| ช่วยรับมือเรื่องอะไร | เหตุฉุกเฉิน และเงินที่ต้องใช้เร็ว ๆ นี้ | การเติบโตของเงินระยะยาว | การกระจายความเสี่ยงโดยมืออาชีพ | เงินเฟ้อระยะยาว ค่าเงินบาทอ่อน ช่วงตลาดการเงินปั่นป่วน (ไม่เสมอไป) |
| ข้อควรระวัง | ดอกเบี้ยอาจแพ้เงินเฟ้อ | ขาดทุนหนักได้ถ้าตลาดตกหรือเลือกผิด | ค่าธรรมเนียม และไม่รับประกันผลตอบแทน | ส่วนต่างราคา ค่ากำเหน็จ (ทองรูปพรรณ) และการเก็บรักษา |
จากตารางจะเห็นว่าไม่มีช่องไหน “ชนะทุกแถว” ของที่ปลอดภัยมักให้ผลตอบแทนต่ำ ของที่มีโอกาสได้มากมักแกว่งแรง นี่คือกฎพื้นฐานของการลงทุนที่ควรจำไว้เสมอ
กระจายการลงทุน: ไม่ใส่ไข่ไว้ในตะกร้าใบเดียว
สินทรัพย์แต่ละแบบตอบสนองต่อเหตุการณ์ไม่เหมือนกัน ช่วงที่หุ้นตก ทองอาจขึ้นหรือลดลงน้อยกว่า ช่วงที่เศรษฐกิจดี หุ้นอาจวิ่งแรงแต่ทองนิ่ง เมื่อถือหลายอย่างร่วมกัน ความเสียหายจากตัวใดตัวหนึ่งจะถูกเฉลี่ยให้เบาลง
ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ) ถ้าถือหุ้นอย่างเดียวแล้วตลาดหุ้นตก 30% เงินก็หายไป 30% แต่ถ้าแบ่งครึ่งไปถือสินทรัพย์อื่นที่ราคาไม่ได้ลดลงในช่วงเดียวกัน ผลขาดทุนรวมจะเหลือราว 15% เท่านั้น ข้อสำคัญคือการกระจายไม่ได้ทำให้ไม่ขาดทุนเลย แต่ช่วยให้ขาดทุนน้อยลงและนอนหลับได้ง่ายขึ้น
สัดส่วนที่เหมาะกับแต่ละคนไม่เท่ากัน ขึ้นกับอายุ เป้าหมาย ระยะเวลาที่จะใช้เงิน และความเสี่ยงที่รับได้ ก่อนซื้อกองทุน ผู้ขายจะให้ทำแบบประเมินความเสี่ยง ผลที่ได้ช่วยบอกได้ว่าเรารับความผันผวนได้แค่ไหน และหลังลงทุนแล้วควรกลับมาทบทวนสัดส่วนปีละครั้ง เพราะเมื่อราคาเปลี่ยน สัดส่วนในพอร์ตก็เปลี่ยนตาม
ลงทุนทองคำ ควรอยู่ตรงไหนในพอร์ตของมือใหม่
ถ้าจะลงทุนทอง ให้คิดว่าทองคือ “ผู้รักษาประตู” ไม่ใช่ “กองหน้า” หน้าที่หลักของทองคือช่วยรักษามูลค่าระยะยาวและกระจายความเสี่ยง ไม่ใช่ตัวสร้างรายได้ประจำ เพราะทองไม่มีดอกเบี้ยหรือปันผล หลายคนจึงถือทองเป็นสัดส่วนส่วนน้อยของเงินลงทุน แทนการทุ่มทั้งหมด
- ทองแท่ง เหมาะกับการเก็บมูลค่า เพราะต้นทุนแฝงต่ำกว่า
- ทองรูปพรรณ สวมใส่ได้ แต่มีค่ากำเหน็จที่มักไม่ได้คืนตอนขาย เปรียบเทียบสองแบบได้ที่ ทองแท่ง vs ทองรูปพรรณ ซื้อแบบไหนคุ้ม
- ออมทองแบบทยอยซื้อ เหมาะกับคนมีรายได้รายเดือน อ่านวิธีได้ที่ DCA คืออะไร ใช้ออมทองอย่างไร
- กองทุนรวมทองคำ ไม่ต้องเก็บรักษาเอง ซื้อขายผ่านธนาคารหรือบริษัทหลักทรัพย์ได้ แต่มีค่าธรรมเนียมรายปี
สิ่งที่ไม่ควรสับสนคือ การเทรดทองออนไลน์แบบใช้เงินทุนน้อยซื้อขายมูลค่าสูง (เลเวอเรจ) ไม่ใช่การ “ถือทอง” เพื่อเก็บมูลค่า แต่เป็นการเก็งกำไรที่เสี่ยงสูงมาก มือใหม่ควรเข้าใจให้ถ่องแท้ก่อนแตะ
ลำดับขั้นง่าย ๆ สำหรับคนเพิ่งเริ่มการลงทุน
- จดรายรับรายจ่าย 1–2 เดือน เพื่อรู้ว่าเงินเหลือออมได้จริงเท่าไร
- จัดการหนี้ดอกเบี้ยสูง ก่อนเริ่มลงทุนจริงจัง
- สร้างเงินสำรองฉุกเฉิน 3–6 เท่าของรายจ่ายจำเป็นต่อเดือน
- ตั้งเป้าหมายและระยะเวลา เงินที่ต้องใช้ในไม่กี่ปีควรอยู่ในที่ที่มูลค่าไม่แกว่ง ส่วนเงินที่ไม่ต้องใช้อีกหลายปีจึงรับความผันผวนได้มากขึ้น
- เริ่มจากเงินน้อย และใช้ช่องทางที่ตรวจสอบได้ เรียนรู้ไปพร้อมกัน ถ้ามีคนชวนลงทุนที่การันตีผลตอบแทนสูง ให้สงสัยไว้ก่อน
- ทบทวนปีละครั้ง ทั้งเป้าหมาย สัดส่วน และค่าธรรมเนียมที่จ่ายไป
ถ้าสนใจทองคำ ลองติดตาม ราคาทองวันนี้ และดู ราคาทองคำย้อนหลัง เพื่อให้เห็นว่าราคาเคยขึ้นลงแรงแค่ไหน ก่อนตัดสินใจใส่เงินจริง
คำถามที่พบบ่อย
มือใหม่ลงทุนอะไรดี
เริ่มจากสร้างเงินสำรองฉุกเฉินในเงินฝากก่อน แล้วค่อยกระจายเงินส่วนที่เหลือไปยังสินทรัพย์ที่เข้าใจ เช่น กองทุนรวม หุ้น หรือทองคำ ตามเป้าหมายและความเสี่ยงที่รับได้
เงินฝากไม่มีความเสี่ยงเลยใช่ไหม
เงินต้นแทบไม่ผันผวนและได้รับความคุ้มครองไม่เกิน 1 ล้านบาทต่อผู้ฝากต่อสถาบันการเงิน แต่ยังมีความเสี่ยงที่ดอกเบี้ยต่ำกว่าเงินเฟ้อ ทำให้อำนาจซื้อลดลง
ทองคำกับหุ้น อะไรดีกว่ากัน
ทำหน้าที่ต่างกัน หุ้นเน้นการเติบโตและมีปันผล ทองเน้นรักษามูลค่าและกระจายความเสี่ยง หลายคนจึงถือทั้งสองอย่างในสัดส่วนที่เหมาะกับตัวเอง
มีเงินน้อยเริ่มลงทุนได้ไหม
ได้ หลายกองทุนและการออมทองเริ่มได้ด้วยเงินไม่มาก แต่ควรมีเงินสำรองฉุกเฉินก่อน และเลือกช่องทางที่ตรวจสอบได้
กองทุนรวมทองคำเสี่ยงระดับไหน
ก.ล.ต. จัดกองทุนทรัพย์สินทางเลือกอย่างกองทุนทองคำไว้ในความเสี่ยงระดับ 8 เพราะลงทุนกระจุกในทรัพย์สินประเภทเดียว ผู้ลงทุนจึงควรรับความผันผวนได้สูง
บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน การลงทุนทุกประเภทมีความเสี่ยง ผลตอบแทนในอดีตไม่ได้รับประกันอนาคต ควรศึกษาข้อมูลและพิจารณาความพร้อมทางการเงินของตนเองก่อนตัดสินใจ
